Kế toán xây dựng có những điểm gì cần lưu ý hạch toán và lập báo cáo

Kế toán xây dựng là một trong những mảng khó mà không phải kế toán viên nào cũng có thể xử lý tốt được các nghiệp vụ đặc trưng. Nhiều bạn kế toán thường khá lo sợ khi làm việc trong các doanh nghiệp xây dựng. Bởi vì, kế toán xây dựng có những điểm khác biệt so với kế toán trong các công ty sản xuất, thương mại thông thường. Cùng MIFI theo dõi bài viết để biết thông tin chi tiết nhất về các đặc điểm, một số vấn đề cần lưu ý khi hoạch toán và báo cáo. Những đặc trưng riêng của doanh nghiệp xây lắp

1. Đặc điểm riêng của kế toán ngành xây dựng

Những đặc điểm đặc trưng của kế toán xây dựng trong các doanh nghiệp xây lắp: Doanh nghiệp trúng thầu công trình nghĩa là đã có giá trị khối lượng tham gia thầu công trình. Chính vì thế, kế toán hạch toán dựa trên việc bóc tách chi phí của dự toán đã trúng thầu. Mức giá xây dựng của các công trình còn phụ thuộc vào giá thị trường tại từng địa phương. Do đó, kế toán xây dựng phải biết áp dụng đúng mức giá cho từng công trình ở mỗi địa điểm. Trong thời gian thi công, việc xuất vật tư phải đảm bảo nguyên tắc phù hợp với dự toán của công trình.  Khi công trình hoàn thành, doanh nghiệp phải tiến hành lập biên bản nghiệm thu và xuất hóa đơn ngay. Việc xuất hóa đơn đúng thời điểm là điều kiện bắt buộc ngay cả khi khách hàng chưa thanh toán.  >>> Tham khảo: Hệ thống tài khoản theo thông tư 133 đầy đủ nhất hiện nay Hóa đơn phải được xuất vào đúng thời điểm hoàn thành công trình

2. Những vấn đề mà kế toán xây dựng cần lưu ý khi tập hợp chi phí cho công trình

2.1. Tập hợp đầy đủ các chứng từ mua nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, tài sản cố định

Một bộ hồ sơ mua nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, tài sản cố định sẽ bao gồm những chứng từ sau:

• Hợp đồng mua bán hàng hóa, đơn đặt hàng.
• Phiếu xuất kho hoặc biên bản giao nhận và phiếu nhập kho của doanh nghiệp nếu nhập kho chưa đưa vào thi công ngay.
• Kiểm định chất lượng (nếu có).
• Hóa đơn tài chính.
• Chứng từ thanh toán qua ngân hàng.

2.2. Tập hợp các chứng từ về nhân công

Đối với nhân công trực tiếp, kế toán xây dựng có bộ chứng từ sẽ gồm có các loại giấy tờ sau:

• Hồ sơ cá nhân của lao động.
• Hợp đồng lao động.
• Quy chế tiền lương, các quyết định của giám đốc.
• Bảng chấm công.
• Bảng lương, bảng tính và trích thuế TNCN, bảng tính và trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ (nếu có).

Hợp đồng lao động là chứng từ cần thiết trong bộ hồ sơ tập hợp chi phí nhân công trực tiếp Đối với nhân công thuê ngoài, chứng từ cho từng nhóm đối tượng được quy định như sau:  Trường hợp 1: Doanh nghiệp ký hợp đồng giao khoán với cá nhân không có đăng ký kinh doanh để thi công các công trình xây dựng dân dụng, xây dựng cầu đường cần có những chứng từ sau: 

• Hợp đồng giao khoán.
• Biên bản nghiệm thu khối lượng giao khoán hoàn thành.
• Xác nhận khối lượng giao khoán hoàn thành.
• CMND/CCCD của người làm đại diện.
• Chứng từ thanh toán tiền mặt/chuyển khoản.
• Chứng từ khấu trừ thuế TNCN.

Trường hợp 2: Doanh nghiệp ký hợp đồng lao động với từng công nhân, hồ sơ gồm:

• Hợp đồng lao động, CMND/CCCD, mã số thuế cá nhân.
• Bảng chấm công hoặc biên bản nghiệm thu khối lượng công việc.
• Bảng tính lương.
• Khấu trừ thuế TNCN.

Trường hợp 3: Doanh nghiệp ký hợp đồng với nhà thầu phụ phần nhân công, hồ sơ gồm:

• Hợp đồng kinh tế giao thầu phụ phần nhân công.
• Biên bản nghiệm thu công việc thực hiện.
• Biên bản xác nhận khối lượng giao khoán và quyết toán khối lượng giao khoán.
• Hóa đơn GTGT.
• Chứng từ thanh toán tiền mặt/chuyển khoản.

>> Bạn cần biết:

• Hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp Việt Nam
• Nghiệp vụ kế toán công nợ kế toán viên cần biết
• Nghiệp vụ kế toán ngân hàng và những điều cần biết

3. Những lưu ý khi hạch toán và lập báo cáo tài chính trong các công ty xây dựng

Khi kế toán xây dựng hạch toán và lập báo cáo tài chính cho các công ty, kế toán viên cần lưu ý những vấn đề sau.

3.1. Cân đối thuế GTGT hàng tháng đúng với tờ khai

Hàng tháng, kế toán viên cần thực hiện các bút toán cân đối thuế GTGT đúng với tờ khai. Kế toán viên cần tiến hành tách khoản thuế GTGT vãng lai 2% cho các công trình, cụ thể:

• Phản ánh doanh thu xuất hóa đơn:

Nợ TK 131: Phải thu khách hàng       Có TK 5112: Doanh thu công trình       Có TK 3331: Thuế GTGT đầu ra

• Trích thuế GTGT vãng lai bóc tách ra khỏi thuế GTGT của trụ sở chính:

Nợ TK 3331       Có TK 33382: Thuế GTGT vãng lãi

• Khi nộp thuế GTGT vãng lai:

Nợ TK 33382       Có TK 111, 112 Doanh nghiệp cần phải kê khai thuế GTGT vãng lai với các công trình ngoại tỉnh

3.2. Cân đối giá thành 

Kế toán xây dựng cần kiểm tra lại số dư bên Nợ của TK 154 trên bảng cân đối số phát sinh có trùng khớp với giá trị dở dang được theo dõi trên bảng chi phí dở dang cuối kỳ hay không. Nếu có sự chênh lệch thì kế toán viên cần kịp thời điều chỉnh để phù hợp với nguyên tắc kế toán và đúng với thực tế. 

3.3. Cân đối doanh thu xuất hóa đơn

Bộ phận kế toán cần đảm bảo rằng doanh thu xuất hóa đơn các công trình được phản ánh trên TK 5112 luôn lớn hơn giá vốn của công trình được tập hợp trên TK 6322. Điều này giúp kế toán viên hạn chế được các rủi ro khi quyết toán thuế doanh nghiệp.  Mong rằng những chia sẻ trên sẽ phần nào giúp kế toán viên thực hiện công tác kế toán xây dựng cho doanh nghiệp một cách chính xác, nhanh chóng.